AI in week 45

Welkom bij weer een nieuwe nieuwsbrief, eentje van de week die voor mij in het teken stond van mijn boekpresentatie, dat was een heerlijk feestje (foto verderop!)

Maar verder ook weer een hoop te melden!

I ♥ Ada Lovelace

Vorige week was ik te gast op het Brainwash festival om de Denkspoor podcast op te nemen over Ada Lovelace met Stephan Sanders, en Tom Grosfeld, naar aanleiding van het stuk van Tom over haar in De Groene Amsterdammer. Het werd een heel mooi gesprek, luister het zeker!

Ik kreeg deze doorgestuurd van Gizelle van de Groene, die de tekst bij de podcast voorbereidde.

Is dit geen autocorrect for the ages?!

In voorbereiding op het interview las ik het mooie boekje 12 bytes van Jeanette Winterson (dank voor deze tip van (onafhankelijk van elkaar) lezers Carola en Anne Marie), met daarin de heartbreaking zin:

Ada has no social structure in which to exist as Ada

Zo herkenbaar, ik voel mij 200 jaar later precies hetzelfde, er is geen academische structuur, en geen structuur in mijn vakgebied waarin ik als mijzelf kan bestaan. Ik moet mezelf eerst een ander mens maken voor ik erbij kan.

En de hoop dat dit allemaal vanzelf wel goed zal komen is denk ik bij de meeste mensen ondertussen wel vervlogen. Bij mij in ieder geval wel, ik was dan wel die slimme meid toekomst voorbereid, schreef ik al eerder op deze plek. Slimme meiden, bleek ook weer ut recent onderzoek, krijgen alleen maar gedoe over zich heen, onderzocht University College London:

women who display strong analytical or intellectual strengths are more likely to be judged as less approachable or less supportive.

En in tech is de positie van vrouwen nog complexer, blijkt ook uit een zeer droevig stemmend onderzoek van WIRED onder 634 vrouwen in tech. Een op de drie vrouwen in tech maakte "gender-based harassment or bias at work" mee; niet serieus genomen, gepest, overgeslagen voor een promotie, etc etc etc.

En het houdt niet op, niet vanzelf:

You don’t need to listen to a three-hour podcast to find the manosphere; it’s right there in the conference room.

WIRED stipt ook aan hoe niet alleen de vrouwenhaat is toegenomen, ook het openlijke kapitalisme lijkt opeens enorm welig te tieren schijft een van de vrouwen in het onderzoek:

In the last few years, there have been a LOT more people clearly in it for the money who openly bring no other values with them.

Dat is ook precies wat ik in mijn boek schrijf, dat ons vakgebied is gevuld met mensen die gewoon geld willen verdienen. Vroeger leken programmeurs misschien anti-kapitalistisch maar dat was, denk ik, schijn. In Vierkante Ogen schrijf ik:

[M]isschien was het anti-kapitalisme ook niet echt diepgaand en systematisch, maar oppervlakkig en persoonlijk. Grote bedrijven werden niet zozeer gehekeld omdat ze geld verdienden aan software, maar omdat de programmeurs, in hun ogen, niet genoeg graantjes mee konden pikken van die winst. Zoals open source pionier Eric S. Raymond beschrijft:

"Twenty years of repeatedly watching brilliant ideas, promising starts, and superior technologies crushed by slick marketing. Twenty years of watching hackers dream and sweat and build, too often only to watch the likes of the bad old IBM or the bad new Microsoft walk away with the real-world prizes."

Velen zaten er dus in voor het geld en voor zichzelf, ook langer geleden al.

Kan je nog meer ellende aan? Zo nee, klik hier en ga meteen naar het hoopvollere stuk van de nieuwsbrief. Zo ja: Mijn man stuurde me deze talk door, van Jo Franchetti, een vrouw in tech die rustig, geduldig en grappig uitlegt wat ze allemaal heeft meegemaakt door de jaren heen. Geen gekke, extreme dingen, zegt ze, dingen die iedere vrouw meemaakt. "This isn't unusual, it's a fucking Tuesday" zegt ze.

Zo herkenbaar, alles wat ze zegt. Mannen die zeggen dat je alleen aangenomen bent omdat je een vrouw bent; awkward interacties met mannen die duidelijk willen daten terwijl je gewoon wilt werken; mensen die aannemen dat je niet technisch bent en/of dat je iemands vrouw bent; mannen die ontdekken dat je niet met ze wilt daten en daarna nooit meer normaal kunnen doen. Bij every single one of deze dingen kan ik uit mijn eigen leven voorbeelden noemen, plus een handjevol van vriendinnen, plus een ruime verzameling nog ergere verhalen uit de tweede hand. Het houdt niet op, niet vanzelf nee het wordt alleen maar erger.

En Franchetti legt de vinger op de zere plek, het antwoord van tech is dat het maar onze schuld is, van de vrouwtjes. Ook het stuk van WIRED stipt goed aan hoe er gekeken wordt naar de problematiek:

Find a mentor. Sing your own praises. Practice your talking points before asking for a raise.

Dit is overal de teneur, ook ik word uitgenodigd op events voor vrouwen vol met workshops over hoe je in je kracht moet staan als vrouw, vrouwelijk leiderschap moet tonen etcetera. Het Girl Boss-feminisme is nog springlevend, ondanks boeken als The Ambition Penalty en een heerlijke rant van de vrienden van If Books Could Kill over Lean In. Heel vermoeiend en het legt de verantwoordelijkheid totaal verkeerd.

Maar er is hoop!

Bijvoorbeeld in deze mooie geschiedenis van "vrouwenwerk" en technologie (ook van lezer Carola!) en er is hoop in de woede van vrouwen over deze situatie, aldus Belgische filosofe Sigrid Wallaert.

Goed nieuws

Weg met endless scroll, als het aan PRO ligt. Goed idee! Aan banden leggen die verslavende truukjes. Kathmann aan het woord:

"Als een speelgoedpop onveilig is, dan halen we die uit de handel." Dat moet wat [Kathmann] betreft ook gaan gelden voor digitale producten. "Als socialemediaplatformen onveilig zijn, moeten ze terug naar de tekentafel en worden aangepast."

Zo is het!

Een documentaire op basis van het onderzoek naar de 'studeercrisis' van vriend Izaak Dekker won deze week de prijs voor de Onderzoeksjournalistiek. En een genomineerde voor de Joost Zwagerman Essayprijs bleek zijn stuk met AI te hebben geschreven, en verloor zijn nominatie. Hij was daardoor, mocht hij vorige week uitleggen in Trouw, op zijn ziel getrapt (grappig die ziel waarover ik dus schreef in de Volkskrant dat alleen mensen 'm hebben...).

En dit stuk ik meer dan 'haha, wat een dommerik' want het bevraagt ook waneer iets een AI-stuk is. Vonk ontkende namelijk eerst AI te hebben gebruikt voor het schrijven, omdat hij het alleen had gebruikt voor het brainstormen:

“Blijkbaar heb ik bij het zoeken toch te veel tekst overgenomen, hoewel ik me daar niet bewust van was. In Google heb je de AI-modus, ik heb veel gebruikgemaakt van het eerste zoekresultaat. Daarin verschenen vaak lappen tekst waar blijkbaar die herkenbare AI-hallucinaties in stonden. [...]. Ik ben toch te veel in de buurt gebleven van de stijl die mij in mijn maag gesplitst werd.”

Vond paste de teksten wel aan, maar niet uitgebreid "soms slechts één bijvoeglijk naamwoord, of de verwisseling van persoonsvorm en onderwerp of de koppeling van twee korte zinnen middels een voegwoord of juist de splitsing van een lange zin." Wanneer is iets jouw tekst, wanneer die van een AI? Waar ligt die grens? Vonk ging daar duidelijk over want hij verwees naar een niet-bestaand essay van Zwagerman. Hij kakt natuurlijk nog even op de jury, en noemt zijn eigen werk daarbij een brodeelwerkje, maar dat vind ik wel makkelijk.

De jury gaat namelijk uit—en dat vind ik een fijne wereld om in te leven—van goed vertrouwen en werkelijke inzet, dat mensen een stuk ter ere van Zwagerman willen schrijven. Een jury wil verrast worden, genieten, die willen (en zouden niet moeten hoeven) te controleren of alles klopt!

Zie ook: deze geniale Klokhuis! Kinderen in 2097 kijken terug op onze tijd, en ze hebben vragen over werkstukken met AI. Dat gebruik je alleen als je "totaal lui bent en niks wilt leren". Ze snappen niet waarom je het niet zelf zou doen, want "het enige leuke in het leven [is toch] zelf iets maken, dingen verzinnen".

En dan nog even dit

Heel interessant inkijkje in de wereld van internet-rechts door de ogen van een tradwife-influencer die uit de gratie viel. Het stuk wijst ook op een heel interessante spanning in de tradwife-community: ze propageren dat vrouwen niet moeten werken, maar werken natuurlijk zelf wel aan al hun online content! (ook een teken hoe werken "op internet" anders gezien wordt dan traditioneler werk).

Ik heb trouwens ook een heerlijke nieuwe podcast ontdekt: Posting through it! Echt een hele fijne over Amerikaanse (internet)cultuur en politiek. Zij maakten een aflevering over Nick Fuentes die ook uitgebreid voorkomt in dit stuk.

Een foto pimpen met AI? Ik ben niet de enige die dat overkomt, Olivia Reingold, journaliste van The Free Press zat op de verkiezingsavond op X kritiek te leveren op de rijkdom van fans van Al-Sayid, ze zouden Chanel-tassen hebben en Valentino-schoenen. Maar wat bleek? Vanoty Fair ontdekte dat het een foto van ChatGPT is. Het is onduidelijk of het een opgepoetste foto is of een helemaal geprompte, maar dat is natuurlijk ook het probleem met zulke foto's, wanneer is het nep?

En het is natuurlijk heel erg "Yet you participate in society"; je kan best voor hogere belastingen zijn en ook dure spullen hebben.

Zou het bijna vergeten met al het boekennieuws, maar ik was ook weer aan de beurt met een column bij het Onderwijsblad over hoe de samenleving verandert en wij daar als leraren wat mee moeten.

Slecht nieuws

Kamerleden gebruiken AI om Kamervragen te stellen en bewindspersonen beantwoorden die dan ook met AI. LeKKeR EfFiCiENT!! Gelukkig zijn er fijne mensen zoals vriendin van de nieuwsbrief Wiep Hamstra die daar heel kritisch op is, dit weekend in de Volkskrant bijvoorbeeld (en eerder al met haar eigen onderzoek naar chatbots bij de gemeente) Die teksten zegt ze, doen "je als lezer [...] denken: ah, hier is iemand aan het redeneren geweest." Het is het inmiddels oude en mooie argument van Bender et al.'s stochastische papegaaien, wij mensen voegen de menselijkheid toe aan de gegenereerde teksten:

The problem is, if one side of the communication does not have meaning, then the comprehension of the implicit meaning is an illusion arising from our singular human understanding of language (independent of the model).

Maar gelukkig hebben we een staatssecretaris die verantwoordelijk is voor alle computers bij de overheid. Ownee, toch niet, tekende Trouw deze week op. Wat dan wel?

Het ministerie van Economische Zaken en Klimaat en de Rijksdienst voor Ondernemend Nederland helpen het mkb met subsidies en cursussen.”

Goed plan, iedereen van Kamerleden tot ondernemers aan de "ChatGPT voor beginners" en door.

Ook The New York Times gaat AI gebruiken voor hun receptenwebsite, omdat—wait for it—ze niet kunnen programmeren, geven ze zelf toe:

For years, our users have been asking to measure ingredients by weight (in grams), to easily double or halve recipes and to know how to substitute ingredients for the ones they have. We agreed it’d be helpful to provide those features, but couldn’t figure out how.

Dit is dus nu precies waarom ik wil dat mensen wel (een beetje) kunnen programmeren zodat ze kunnen snappen hoe batshit crazy dit is. Dit is echt on par met: ik weet niet hoe ik een attachment moet mailen, echt het is zo basic! Het opslaan van een lijstje ingrediënten in een simpele tabel en dat dan kunnen delen, vermenigvuldigen en omrekenen kan je een eerstejaarsstudent informatica laten doen. Dat The New York Times zoiets schrijft, het is werkelijk bizar.

En nog een kleine aside, maar ook nog boeiend, ze merken ook nog op dat het probleem niet technisch, maar sociaal, werd opgelost:

Our amazing community of cooks chimed in with answers in the comments section, but those replies were often buried among charming stories of dishes that led to second dates and very happy dogs.

Dus behalve een AI-bot of een simpel programma, hadden ze ook nog kunnen overwegen een soort Wikipedia-achtige aanpasoptie te programmeren, waarmee de eerste vasteland-Europeaan de goede (normale) maten invoerde en de rest daar meteen van kon profiteren! Comments en zulke opmerkingen zijn niet hetzelfde en zou je dus ook anders kunnen behandelen op de website. Ook een technische oplossing maar eentje van een hele andere aard.

En dan dit: Als mensen in een organisatie meer met AI werken, krijg je minder team spirit. Groepen mensen, zo schrijft de Harvard Business Review, werken goed samen, als ze van elkaar op aan kunnen:

Groups of people build a shared understanding—a system for who knows what—that works because each person can rely on the other’s expertise to coordinate daily life.

Ik had dit letterlijk nog van de week, ik moest nog een toets maken ik wist opeens niet zeker in de drukte of ik de deadline al gemist had. Maar toen kon ik mezelf geruststellen: als ik een deadline had gemist, had mijn collega Edwin me wel geappt. Hij is altijd on the ball! Ik hoefde ff niet te zoeken en uit te pluizen, ik vertrouwde op hem. Het scheelt een hele hoop als je zelf niet altijd voor alles verantwoordelijk hoeft te zijn. Maar AI. Het onderzoek onder meer dan 1000 Amerikaanse kantoorwerkers laat voor- en nadelen zien. Voordeel: met AI hebben mensen meer toegang tot kennis. Nadeel:

The more they turned to AI instead of a teammate, the more their trust in each other and their ability to coordinate seemed to erode.

Mijn voorspelling is dat dat ook weer meer werk op gaat leveren, meer coördinatiewerk, meer zoekwerk, en meer conflicten. Onderzoek (hier bijv van Amerikaanse onderzoeksbureau Apollo) laat dat ook zien, dat behalve de grote 7 techbedrijven, en geen extra winsten en geen productiviteitswinst te zien is:

En die techbazen (die dus als enige rijk worden van AI), die willen dat helemaal niet met ons delen. Naast al het hele fijne "blue wave" nieuws uit de VS was er helaas dinsdag ook deze: Een voorgestelde belasting op miljardairs in California gaat niet door door effectief verzet van (je raadt het niet) miljardairs (het tweede stuk is van voor de verkiezingen)

Goed nieuws

Het was leuk op mijn boekpresentatie!

Wil je wat doen tegen de Metabril (behalve natuurlijk lappen voor onze rechtszaak), met deze app kan je ze detecteren!

Gooi AI de klas uit en lees zelf dat boek...? Het wordt mainstream, aldus RTL Nieuws:

Scholen ruilen de laptop tijdens de les weer vaker in voor pen en papier. Van de basisschool tot de universiteit wordt het gebruik van beeldschermen teruggeschroefd, blijkt uit een rondgang van RTL Nieuws langs scholen, deskundigen en onderwijsorganisaties. Leerlingen en studenten raken te snel afgeleid door hun laptop, is de gedachte.

En weet je wie dat ook wil? Studenten zelf? Die willen helemaal geen chatbot voro het nakijkwerk, die willen hulp om goed te leren van ons, volwassenen:

Opvallend: de studenten lijken zelf ook blij met de schermvrije lessen. "Ze zijn meer gefocust, geven ze zelf ook aan. Ze zeggen ook tegen ons: 'We hebben hulp nodig om weg te blijven bij schermen.'"

Leraar24 publiceerde deze week een fijn interview met mij waarin ik (uiteraard) hetzelfde zeg.

Ook fijn, maar van heel andere aard! Brazilië presenteert een plan om te stoppen met fossiele brandstoffen! Voor als je je nog afvroeg waarom Amerika/de techbazen liever een verse Bolsonaro aan de macht hadden daar. (Denk je nu "zeg zeg Hermans, is dat niet een beetje complotdenken..." Lees dan The Brothers en lees hoe Amerika altijd gekonkeld heeft tegen links beleid in zo goed als de hele wereld), en als je jezelf daarna wilt opvrolijken dit kijkje achter de schermen bij de campagne van Lula van FT.

Events

Binnenkort ben ik op deze events, wie weet zie ik je daar!

• Dinsdag as op de SURF onderwijsdagen. Ze publiceerden in aanloop alvast een interview met mij.
• Vrijdag de 13e (als dat maar goed gaat!) op de I&I conferentie
• Zaterdag de 21e november op de Dutch AI week in Alkmaar
• Donderdag 10 december bij de Feministische Boekenclub (er zijn nog kaartjes!)

En zet morgen je wekker of blijf lekker lang op, want om middernacht ben ik te horen bij Nooit meer slapen op Radio 1!

Geniet van je boterham!