Onderwijsblad: Als leraar zit ik er maar mooi mee

In één van mijn eerste lessen op de middelbare school kwam een brugklasser naar mij toe, in zijn hand de leerzame invulbladen waar ik twee dagen aan gewerkt had, met de mededeling dat hij van zijn moeder niets hoefde te doen dat weerstand bij hem opriep. En werkbladen waren "niet leuk". Ik stond met mijn mond vol tanden, geen idee hoe ik deze knul weer aan het werk kreeg.

Dit beeld is herkenbaar. De grootste zorg die studenten in de lerarenopleiding meestal uitten, is "orde houden": leerlingen laten opletten en aan de slag krijgen. En terecht, Nederlandse vo-leerlingen scoren slecht op klassikale discipline. "Van de 81 onderzochte landen eindigde Nederland op plek 65. [...]" lazen we vorig jaar in Trouw.

Tsja, de Nederlandse cultuur laat zich niet voor niets samenvatten met "geen uniform is heilig", fijn, misschien. Maar als docent zit ik er maar mooi mee. Want als lessen geen weerstand meer op mogen roepen, hoe doceer ik dan moeilijke stof?

In zijn schitterende boekje 'De plicht om weerstand te bieden', uit 2016 legt de Franse pedagoog Philippe Meirieu de vinger op de zere plek:

'De sociale normen die destijds het gezag van leraren bepaalden [hebben] geen stand gehouden, maar we hebben niet de moeite genomen om via een pedagogiek gezag op te bouwen.'

Ook op de universiteit speelt dit - een hoogleraar krijgt niet meer zomaar respect - maar bij ons is het wel een gevalletje "self own". Kregen hoogleraren toen ik zelf studeerde nog een ruime werkplek met vergadertafel, boekenkasten, en een secretaresse, dat is allemaal wegbezuinigd. Nadenken, dat doe je maar thuis, schreef een UvA-decaan in 2022 nog, daar is Amsterdam veel te duur voor bron

Nu twijfel ik regelmatig of deze maatregelen eigenlijk wel gel bezuinigen. Bijvoorbeeld als ik weer eens met 10 andere wetenschappers een datumprikker met 35 opties in zit te vullen. Of als ik inlog in ons complexe boekingssysteem voor vergaderruimte omdat mijn mini-kamertje daar geen plek voor heeft. Ook duur, en ook gedoe dat afleidt van onze kerntaak: onderzoeken en lesgeven.

Maar veel erger nog, de universiteit laat in haar daden zien wat mijn werk is. Niet rustig denken op een eigen kamer. Niet na college nog even ergens ongepland napraten. Niet "loop even met me mee naar mijn kamer, dan pak ik dat boek voor je". Al die activiteiten moeten gepland worden, en georganiseerd met software.

Net zoals sommige leerlingen thuis horen dat ze helemaal niet naar de docent hoeven te luisteren, zo zien studenten dat het niet alleen de samenleving is die het werk van wetenschappers niet altijd serieus neemt, maar dat de universiteit als organisatorische eenheid dat ook niet doet.

Dus ja, waarom zou een student dat dan wel doen?

English: As a teacher society's problems are my problem!

In one of my first lessons teaching in school, a 7th grader came to me, holding one of the worksheets that I worked on for two days. His mom, he told me, tols him that he should never do anything that caused him to feel resistance. And this worksheet, he told me, was no fun. I had no clue hoe to get this bot back to work.

This image is faminilar to teachers. The biggest concern of new teachers is "class management": getting students to pay attention and do the work. And for good reason, The Netherlands ended on place 65 out of 81 countries researched for student disciplne, wrote Trouw last year.

And yeah, Dutch culture can be summarized as "no uniform is holy" (a line from a famous song), and while that might be nice in general, as a teacher, that soon becomes my problem. If I can't teach in a way that causes friction, how can I get students to work on complex problems?

In his beautiful 2007 book ''Pédagogie : le devoir de résister", pedagogue Philippe Meirieu explains:

The social norms that determined the authority of techers did not hold, but we did not do enough to recreate that authority with pedagogy. (translated from the Dutch version that I own, I don't know is there is an English one)

This issue affects universities too, professors no longer command automatic respect, but in our case, it is more of a self-inflicted wound. Back when I was a student, professors had spacious offices complete with a meeting table, bookshelves, and a secretary; all of that has been cut to save money. "You should think at home" a University of Amsterdam dean wrote in 2022, Amsterdam is far too expensive for that.

I often wonder, though, whether these measures actually save money. Take, for instance, the times I find myself, along with ten other academics, filling out a schedule with thirty-five different options. Or logging into our complex meeting-room booking system because my tiny office lacks the space for a meeting. It is costly and an annoying distraction from our core tasks: research and teaching.

But worse still, with these decisions, universities say "the quiet part out loud", they decide that my work is not to chat with students after class, to ask them to walk back to my office to grab a book. There is no office, there are no more books. And if

Just like some high schoolers are told that they don't need to listen to their teachers if that causes resistance, univeersity students see that it is not just society that fails to take academic work seriously, the university itself, as an institution, does that too.

So, yeah, why should a student do so?