AI in week 40

Goedemorgen! Ik was deze week voor een conferentie in Nice, dus dat voelde een beetje als een mini-vakantie, heb nu een soort jetlag dat het hier weer het gewone leven is. Wel genoeg tijd om een boordevolle brief te tikken daar (but sorry no English-language content again this week)

Weg bij big tech

Hoe werkt dat?

Typ jij bijvoorbeeld altijd "Geniet van het zonnetje!" als afsluiter van een nieuwsbrief, verslag, appje of mailtje? Dat is toch al snel veel getyp, onnodig! Je kan met autohotkey een code programmeren, bijvoorbeeld "gz" en iedere keer dat je dat typt, komt er vanzelf "Geniet van je boterham!" in beeld! Daar moet je een piepklein beetje voor programmeren, maar dat kan iedereen, zo zou dat werken in ahk-code ::gg::Geniet van je boterham`

En als je dit hebt ingesteld werkt het... IN IEDER PROGRAMMA! Dat is nu eens het gemak dat je van computers beloofd is, toch?

Je kan ook sneltoetsen maken voor het opstarten van een bepaalde website. Ga je nu altijd van: startmenu, browser klikken, kagi... typen en van vult de browser kagi.com aan en duw je op enter (al snel zo'n 10 stappen). Maak een sneltoets (bijv windows-toets-k) die de website vanzelf opstart met #k::Run "https:www.kagi.com" Hoppa!

Er is nog veel meer mogelijk, maar zelfs dit is al een heerlijk voorproefje van meer macht over je eigen digitale leven. Het is niet alleen voor veel mensen denk ik de eerste keer dat iets werkt zoals ze zelf willen, maar ook de eerste keer dat ze dat zelf voor elkaar hebben gekregen.

Echt, ik beloof je, als je eenmaal de smaak te pakken hebt, dan wil je vanzelf meer en meer customizen (Bij enthousiasme voor deze tip deel ik misschien nog wel eens een paar advanced ahk-tips). En dan ga je je ook steeds vaker afvragen: kan dit niet ook wat handiger? En vaak is dat zo, maar niet met big tech tools!

Heb je een mac (net als ik) helaas pindakaas voor deze week. Met Espanso kan je wel codes maken voor teksten (zoals gz voor "geniet van het zonnetje") maar niet voor het opstarten van programma's.

Haat tegen datacentra

Verzet tegen AI is lastig, want waar verzet je je dan tegen? Ga je protesteren bij het kantoor van OpenAI? En waar ben je dan precies tegen? Tegen het bedrijf en hun leiders zelf? Of tegen dat mensen met chatGPT chatten? Het is waarschijnlijk lastig om een groep samen te krijgen die genoeg tegen dat soort dingen is om echt in de actiestand te komen.

Maar "gelukkig" is er geen echte cloud, en draait alle AI ergens op deze aardbol, in een gebouw, meestal in een datacentrum. En wat blijkt, tegen zo'n unit in je achtertuin, daar zijn de meeste mensen wel tegen, schrijft New York Times, van links tot rechts:

Three in four Americans said they’d oppose the construction of a data center in their communities, according to a recent poll from Heatmap Pro and Embold Research. Local data centers were opposed by two-thirds of Republicans, whose party is warning that recent support for such projects could destroy its chances in key Senate races.

[...] Slice the population any which way you want — by age, by gender, by income, along the urban-rural divide — and the pattern is the same.

Logisch, een datacentrum levert heel weinig werkgelegenheid op en is dus echt geen fabriek. Ze worden namelijk bijna geheel op afstand beheerd, dus na het bouwproces heb je alleen nog een paar beveiligers nodig, of heel specialistische werknemers om de computers te beheren. Maar de nadelen zijn natuurlijk wel onmiddellijk voelbaar in de buurt; zeldzame natuur die verwoest wordt, meer kans op kanker, een warmer microklimaat, drinkwatergebruik.

En ja, datacentra kunnen voordelen hebben, lagere belastingen voor burgers bijvoorbeeld omdat bedrijven meer bijdragen, zoals je ook kan lezen in dit mooie stuk van Verge. Dat verhaalt over een stadje in Virginia, waar al in 2007 een datacentrum kwam op de plek waar voor de dotcombubbel AOL zat. De foto's bij het stuk zijn echt something: huizen naast gigafactories (huizen die big tech steeds proberen op te kopen om nog meer ruimte te hebben), datacentra naast een kerkhof en rijenrijenrijen airco's op het dak voor koeling.

Door dat soort praktijken is de lol snel af van een beetje lagere belastingen in het stadje, waar de laatste paar jaren ook steeds meer verzet op gang komt:

“That used to be a major daycare center here in the heart of Data Center Alley, because there were so many people who worked here. Now it’s just these big, giant computer energy-guzzling, water-guzzling warehouses.”

Datacentra zijn ook een symbool voor mensen die op een abstracter niveau tegen "AI" zijn, om welke reden dan ook (klimaat, data-diefstal, macht voor de techbros etc etc etc) hebben een fysieke plek om te protesteren en een heel concreet doel om te bereiken.

Maar, als iedereen zich verzet tegen datacentra—en gezien de brede consensus zou dat kunnen—dan komen ze nergens. Sommige mensen doen dat gewoon, dapper, en laten er miljoenen voor liggen, zoals deze boerinnen uit Kentucky! Ze doen dat vanuit een religieus oogpunt trouwens, omdat ze geloven dat je van Jesus het stukje land dat je bezit, goed moet houden tot de wederopstanding. Toch een prima ruggengraat als je dat belangrijker vindt dan 25 miljoen!

Een niet-leestip en een wel-leestip!

Mensen klagen altijd dat ik te veel dingen aanraad—mijn studenten verboden me ooit nog vaker "dit is echt een van mijn favoriete boeken" te zeggen, omdat ik het iedere week zei—dus ik doe eens wat anders, een niet-lees tip (maar okee, ook een wel-leestip).

The Nerd Reich van Gil Duran
Ik kreeg m van heel wat mensen aangeraden, en het boek verkoopt ook erg goed. Maar... het beste aan het boek is de titel, daarna, kan je eigenlijk wel ophouden met lezen. De titel is echt goed, het bekt natuurlijk al heerlijk, maar vooral legt het heel duidelijk de geeft het ons allemaal de permissie om nog duidelijker te zijn over wat er gebeurt in Silicon Valley. Het maakt het veel makkelijk om woorden als techno-fascime te gebruiken, als er een bestseller is die ook zulke terminologie gebruikt. Wat dat betreft, dankjewel Duran!

Verder biedt het boek eigenlijk heel weinig nieuws, was het nou drie jaar geleden uitgekomen, dan was het misschien nog wat geweest, maar nu weet iedereen toch echt al wel dat techbros eng zijn en niet onze vriend. Duran's boek put vooral uit andere bronnen, en je kan eigenlijk net zo goed die bronnen lezen, bijv de excellente biografie van Peter Thiel door Max Chafin, want eigenlijk gaat The Nerd Reich gaat vooral over Peter Thiel en zijn invloed. Of in het Nederlands natuurlijk De Techbros van George van Hal en Laurens Verhagen! Staat hetzelfde in maar dan beter gesourced.

Duran leunt met zijn analyze namelijk op een heel beperkte set bronnen en neemt wel heel grote springen. Daarbij zit hij eerder kritisch werk handigjes over het hoofd. Het is top dat bij TESCREAL citeert, en op de allerlaatste bladzijde nog even snel Ruha Benjamin, maar verder mist wat mij betreft echt een langere geschiedenis van tech-kritische stemmen, bijvoorbeeld de onnavolgbare Elizabeth Sandifer, die in 2017 als een boek schreef over het gedachtegoed van Curtis Yarvin, of tech-feministe Shanley Kane die al in 2014 kritisch over Marc Andreesen sprak (die, voorspelbaar, gedoxxed werd voor haar feministische uitspraken, en maandenlang niet kon publiceren) Dus nu nog aan komen zetten met "he, kijk daar eens, een technofascist..." beetje laat, en eer dan minstens wie dit voor je ook al schreef.

Nogmaals, fijn dat ik niet als een wappie klink, en epic titel. Verder, boek lekker overslaan, je weet alles al!

Ali Niknam - Stijn Bronzwaer, Joris Kooiman & Merijn Rengers
Wat dan wel? Nou, deze heerlijke pageturner! Ik heb 'm in een weekendje verslonden. Is echt niet weg te leggen, en voor een nerd uit de jaren '80 hit het alle herkenbaarheid: QBASIC tikken, computervrienden maken op school, en... blast from the past... naar de HCC-dagen!

Maar ook als niet-nerd, het leest als een roman, zo vlot en leesbaar geschreven. Maar is een echt gebeurd verhaal van Iraanse computernerd die opgroeit in Gouda en niet een, niet twee, maar drie unicorns heeft opgericht; bedrijven die meer dan 1 miljard euro waard zijn.

Ook voor dit boek geldt dat het niet helemaal nieuw is, maar in dit geval is dat omdat het gebaseerd is op stukken die Bronzwaer et collega's zelf al in NRC gepubliceerd hadden, voornamelijk over hoe Niknam met harde hand collega's terechtwees in publieke chatkanalen bij bunq bank. Dit boek doet er nog wel een schepje bovenop met anekdotes over hoe Niknam (al dat niet ironisch) een honkbalknuppel met "is het al af" rondzwaait naar collega’s. Ook gaat het boek dieper in op de vele gevallen van diefstal door phishing bij de bank, soms tonnen, en hoe ze die bij bunq niet zo heel erg serieus namen. Goed lesje user design ook trouwens, want features die voor tech savvy klanten handig zijn, zoals geen 4 uur hoeven wachten tot je geld kan overmaken, zijn voor gewonere klanten een groot risico. Die stap, van techies als klant naar gewone mensen is voor veel nerd-software te groot gebleken, en dit boek legt weer eens uit waarom.

Het boek is zo leesbaar, omdat Niknam de perfecte antiheld is. Wil Niknam nu echt de bankwereld openbreken omdat hij er na de kredietcrisis van overtuigd geraakt is dat banken slecht zijn, of wil hij gewoon zelf wat cools bouwen? Is hij een gemene baas of een weldoener? Want naast zijn drie startups heeft hij ook nog een NGO opgericht die voor de oorlog gevluchte Oekraniers helpt, door hem georganiseerd en rijk gefinancieerd, waar Niknam zelf nauwelijks aandacht voor heeft gezocht.

Het boekt stelt ook de vraag, niet heel expliciet maar toch, of Niknam's succes nu wel goed is, en voor wie? Waar in Silicon Valley zulke unicorns vaak een hoop vroege medewerkers rijk maakt, die dan zelf ook weer startups starten, dat gebeirt hier niet: Niknam houdt alle aandelen voor zichzelf en bouwt dus niet aan een ecosysteem (Nu noemt het boek geeft als een voorbeeld van zo'n situatie... Peter Thiel en zijn Paypal maffia, dus ja of zo'n ecosysteem nou per se goed is, tsja...).

Het is de rol van zo'n biografie natuurlijk niet om zulke vragen te beantwoorden, maar het hele boek roept ze wel op, en dat is waardevol. Wat voor bedrijven willen we in Nederland? Doet Niknam iets goeds en zo ja op welke meetlat? Een vraag vergelijkbaar misschien met de discussie die opkwam toen Jort Kelder klaagde dat er geen vrouwen in de Quote-500 staan. Is in de Quote-500 staan eigenlijk wel een waardig doel? Word de wereld daar beter van?

Prins Constantijn vindt Niknam natuurlijk wel ontegenzeggelijk te gek; hij sprong meteen voor Niknam op de bres op Linkedin, ondernemers zijn goed voor de economie hoor (ondanks jaren en jaren bewijs dat trickle down echt niet werkt).

En dan nog even dit

• Kreeg van een lezer nav het stuk over dakloze mensen en hun spullen deze toegestuurd over kluisjes bij DNB speciaal voor hen! Een fijne feelgood.

Slecht nieuws

Meer mensen vinden het acceptabel als een man een vrouw slaat, dat was tamelijk groot nieuws deze week, al zijn de percentages waarover het gaat maar klein (van 87% in '25 naar 84.2% dit jaar), maar minstens zo interessant is het feit, uit hetzelfde onderzoek, dat minder mensen het goed zijn gaan vinden dat een vrouw meer verdient dan haar man. En ik denk dat de afstand tussen het geen principieel probleem vinden om je vrouw te slaan en daarnaar handelen vele malen groter is dan de afstand tussen vinden dat een vrouw niet meer mag verdienen dan haar man en dáárnaar handelen. Dat kan je op zoveel manieren doen, van een vrouw geen opslag te geven als werkgever, tot niet (meer) willen daten met een vrouw die veel verdient. Potentieel impactvoller, lijkt me.

En over vrouwen gesproken, niet alleen geweld en discriminatie is wel okee voor sommige mensen, ook vrouwen lastigvallen met een AI-bril. Het is weer eens een perfect voorbeeld van technologie die ongelijkheid verergert, zoals ik al eerder schreef, vrouwen hebben het zo al vervelend zat in de publieke ruimte: naroepen, fluiten, ongewenste complimentjes enzovoorts. En een voorbeeld van waarom het er toe doet wie technologie verzint. Waar een man denkt: handig zo'n bril, denkt een vrouw meteen: getsiederie daar gaan ze mij mee filmen. En niet onterecht!

Het aantal EU-lobbyisten voor tech bedrijven is nu bijna 900, meer dan de 720 mensen in het parlement zelf!

Goed nieuws

Wij van de Firewall gaan Meta aanpakken: opkrassen met die enge brillen! En Hans Anders is al gestopt met ze verkopen, ook goed.

Meer en meer mensen zien in dat social media niet goed voor ons en de democratie is. Goed nieuws omdat we zo meer een vuist kunnen maken.

En goed is misschien het woord niet, maar mooi wel, belangrijk. Een nieuwe tentoonstelling laat zien dat mensen in Groot-Brittanie in de Tweede Wereldoorlog meer dan eerder gedacht op de hoogte waren van de gebeurtenissen in de Holocaust, terwijl zich toch tegelijktijd ook vreemdelingenhaat ontwikkelde. De parallelen met vandaag de dag zijn natuurlijk makkelijk te trekken. Ook met onderzoek trouwens dat laat zien dat de pandemie leidde tot meer steun voor nationalistische partijen. Dat wil zeggen, niet die ene van 2020, maar die van 1918.

Geniet van je boterham!