AI in week 35

Het gewone leven is weer begonnen! Althans voor mij, ik heb deze week voor het eerst weer college vakdidactiek gegeven, en voor het eerst een les AI-kunde gegeven aan een verse brugklas. Op de school waar ik werk hebben we het vak informatiekunde gemoderniseerd, om leerlingen voor te bereiden op een wereld vol met AI. Binnen dat vak leren leerlingen een beetje programmeren, hoe AI werkt, en leren ze zelf kritisch nadenken over het gebruik van AI.

Een vrije zoekmachine!

De Weg van Big Tech-tip van deze week gaat dus over je zoekmachine, want is het niet eens tijd voor een zoekmachine die niet te manipuleren is? Ja, vinden ook deze ondernemers die een nieuw initiatief gestart zijn om zoekmachines minder commercieel te maken:

[S]ome advertisers attempt to gain people's attention by taking measures meant to mislead automated search engines. We have built a large-scale search engine which addresses many of the problems of existing systems.

Geld opstrijken in ruil voor een betere plek op de zoekpagina? Daar doen ze niet aan mee natuurlijk:

We believe it is very important that the results users get from our search engine are produced with only their interests in mind. We do not accept money for search result ranking or inclusion.

Kijk, daar kunnen we allemaal achter staan!

Stap dus snel over van hedendaagse Big Tech over op... Google! Ja, je kan het bijna niet meer geloven maar dit zijn de woorden van oprichters Brin en Page, die ze schreven bij respectievelijk het bedenken van Google in 1998 en bij hun beursgang in 2004.

Dit lezen is met de kennis van nu natuurlijk ironisch, want "search engine optimization" is nu een enorm business model voor Google, bij hen kan je zoekwoorden kopen om precies dat te doen wat ze hier verwerpen: aandacht krijgen.

En alhoewel de tweede quote technisch gezien nog altijd wel waar—de advertenties staan niet in de resultatenranking zelf, kan je aan de eerste wel twijfelen, want Google werkt inmiddels actief mee aan allerhande vormen van misleiden. Via het verkopen van AdWords, waarbij ze zowel verkoper zijn van advertentieruimte, als organisator van diezelfde advertentieruimte, volgens de Amerikaanse rechtbank in 2025 een monopolie.

Doordat Google zijn loyaliteit langzaam verschoof van goed voor de klant naar voor voor de adverteerders en vervolgens naar goed voor de aandeelhouders, werden de zoekresultaten van Google steeds slechter (Voor een deep dive daarover kan je terecht bij ED Zitron)

En ook de AI zoekresultaten van tegenwoordig zijn beroerd, aldus recent onderzoek van AI-onderzoeksbureau Common Sense. Google

[t]reated forums and social posts that have no editorial accountability as equal in authority to medical institutions and peer-reviewed research.

Common Sense raadt Google hierom inmiddels af voor kinderen, omdat die zeker nog niet in staat zijn om zelf de bronnen te beoordelen.

"Quit what you can"

Op mijn tip van vorige week, over overstappen naar BookHive, kwam een terechte reactie:

Wie zoals ik hoopte Goodreads met deze actie achter zich te laten komt bedrogen uit. Binnen bookhive staan op prominente plaatsen links naar Goodreads en daarmee dus naar Amazon. [...]

Bij om het even aan welke activiteit je online besluit deel te nemen: het is (gratis) content creatie die een ander later te gelde kan maken.

Helaas is dat natuurlijk hartstikke waar. Dat geldt zelfs voor een website als deze; de content host ik dan wel zelf maar AI kan de tekst nog steeds stelen, en als je pech hebt koopt Google zelfs je appjes en mailtjes op.

Aan de andere kant, je helemaal onttrekken aan Big Tech lukt niet, ik typ deze nieuwbrief op een Mac van Apple en in Chrome van Google [[1]]. Hypocriet, kan je zeggen, maar dat is ook een beetje als dat geniale stripje van Jip van der Toorn. Imperfect verzet is nog altijd beter dan niks doen. Iedere klik die we besparen is de moeite waard, niet alleen omdat weggaan bij Goodreads Amazon nou rechtstreeks pijn doet, maar vooral omdat actief keuzes maken je je agency teruggeeft; het internet is van ons en we mogen zelf kiezen wat we doen. Zeggen dat je je er toch niet aan kan onttrekken, is waar en goed, maar het moet er niet toe leiden dat we dan maar helemaal niks meer migreren.

Het hoeft, zoals meer vegetarisch eten, niet perfect, iedere hamburger die we laten liggen is er weer eentje! Ik zeg dus altijd "Quit what you can". Voor de een is dat van Facebook af, voor de ander van Goodreads. Ik zou het leven echt minder leuk vinden zonder boekensite, maar iedereen kan minderen op eigen wijze. Kan jij zonder boekenapp, maar heb je nog een iPhone, ook goed!

[[1]]: Ik ben hard aan het experimenteren met andere browsers, als ik een goede heb, komt die als tip hier langs!

Verzet tegen AI neemt toe!

Ik was van de week van bij EenVandaag op de radio (fragment rond 13:10) over AI want op steeds meer plekken komen mensen tot de conclusie dat het beter is om kinderen niet te veel bloot te stellen aan AI. In Denemarken bijvoorbeeld mag het "større skriftlige opgave" (een soort PWS) straks niet meer met AI gemaakt worden, maar moeten leerlingen het met een mondeling afsluiten. Goed plan, zo pakken wij op OSB het PWS voortaan ook aan; leerlingen maken geen groot verslag meer, maar een concreter project zoals een podcast, een tentoonstelling, of een escape room. Ze houden een papieren boek bij over hun voortgang, waarin ze aantekeningen maken, reflecteren en plannen. En na afloop verdedigen ze hun ontwerp met een presentatie en een vragensessie. Voor leerlingen hopelijker leuker en behapbaarder, maar zeker voor ons docenten ook denk ik veel leuker om leerlingen in een presentatie te mogen bevragen dan het zoveelste AI-verslag te moeten lezen.

En niet alleen op OSB en in Denemarken, ook bij rechten op UC Berkeley, en op de Universiteit van Chicago mogen studenten én docenten sociale wetenschappen geen AI meer gebruiken:

Under the new guidelines, students will primarily read texts on paper and engage with them via device-free guided discussions

We lezen het overal, zo wordt ook op scholen in North Carolina een pilot met Khanmigo enorm teruggeschroefd, van 10 miljoen dollar naar 500.000.

Ja, het besef begint te komen dat je misschien pas klaar bent om AI te gebruiken als je echt al wat weet en kan. Kunstenaar en schrijfster Debbie Millman schreef een heerlijk stuk in New York Times waarin ze beargumenteert dat je pas na je 40e AI zou moeten mogen gebruiken. Dat is nog eens wat anders dan wachten tot je 15e! Net zoals het Joodse geloof voorschrijft dat je pas op je 40e de Kabbalah moet leren, omdat je er dan pas klaar voor bent, moet je met AI ook zo lang wachten, want pas dan

they will have developed the inner ballast to withstand what they might encounter.

Eerst moet je zelf leren denken, je eigen stem ontdekken en leren dat de draad van een verhaal, ook, of juist, van je eigen verhaal, een noodzakelijke stap is in het proces van leren schrijven:

Confusion is a necessary state wherein they learn how to think for themselves. (Interesting turn of phrase, isn’t it? As though a person could think for anyone else.) Language is not merely how we express ourselves; it is one of the ways we become ourselves.

Millman heeft ook nog wat te zeggen over het argument dat zo'n AI verbod "toch niet werkt":

But impossibility does not make the argument meaningless. Sometimes a rule is valuable not because it can be enforced, but because it tells us what a culture reveres.

Ik had het net niet beter kunnen zeggen, al heb ik het wel geprobeerd door de vergelijking te maken met anti-rookbeleid op de campus. Studenten negeren het bordje en paffen (en vapen) rustig door, maar toch zet zo'n bord ook een norm.

De woorden van Millman zijn zo mooi, en maken met hun schoonheid nog een keer haar punt, in inhoud en in vorm:

The old caution around Kabbalah suggests that some knowledge is not improved by premature access. Kabbalah reveals that depth requires preparation, that mystery should not be consumed as content and that the human approaching any text matters as much as the text itself.

Dus ja, gooi AI de klas uit, en lees zelf dat boek. Nog even en ik zit met mijn AI-standpunt weer middenin het Overton Window.

En dan nog even dit

• Onwaarschijnlijk tech kritisch stuk in de Delta (universiteitsblad van de TU Delft) dat uitlegt waarom technologie het klimaatprobleem niet op kan lossen en daarbij verwijst naar een ijzersterke post van Scientist Rebellion.
• Meta schikt voor 18 miljard in de rechtszaak over het opzettelijk verslavende ontwerp van social media. Heb er deze week geen plek meer voor, maar ga daar volgende week dieper op in!

Slecht nieuws

Al het slechte nieuws dat ik deze week verzameld ging (toevallig?) over het klimaat, van El Nino tot droogte in Colorado, en ik had nog wat meer op de rol staan, maar ja, je kan zelf uit het raam kijken en live de klimaatverandering zien gebeuren, dus ik denk ik laat het hier maar bij. Snel door naar goed nieuws, dat was er gelukkig ook genoeg!

Goed nieuws

Er is natuurlijk weer een nieuwe aflevering van Computer Science, Off Course!

Een verbod op drag queens in Texas uit 2023 houdt bij de rechter geen stand. Meest opvallende misschien nog wel aan het nieuwsbericht voor mij dat de rechter die de anti-drag queen wet verwierp "Reagan appointed" was, hoe bizar toch dat rechters daar zo lang kunnen blijven werken (de man in kwestie is 87). Maar goed, fijn dat hij met de tijd mee is, en deze onzin van tafel veegt, want natuurlijk moet iedereen moet lekker aan kunnen doet wat 'ie maar wil! Zoals de onsterfelijke Suzy Eddie Izzard zei in 2011 "They're not women's dresses, they're my dresses, I bought them. If women wear trousers, we don't call those men's trousers".

Over rechtszaken gesproken, De DigiD-saga continues, maar misschien wil Kyndryl Solvinity wel niet meer kopen, na al het gedoe? Dat betogen ze bij Human Rights in Finance op basis van rechtbankstukken. Begrijpelijk wel, en natuurlijk ook een oplossing voor het probleem dat DigiD in Amerikaanse handen valt, dat geen Amerikaanse partij meer interesse heeft. U ziet, verzet helpt!

En nog eens over rechtszaken gesproken, het Franse verbod op social media voor kinderen onder de 15 houdt juridisch geen stand, het is in strijd met de grondwet, omdat niet duidelijk genoeg gemaakt is hoe leeftijdsverificatie georganiseerd wordt. Of dat goed nieuws is, of slecht, tsja, allebei een beetje?

Ok, nog eentje dan. Uber krijgt een dikke boete in Nederland, omdat ze zomaar accounts van chauffeurs uitschakelden.

Geniet van je boterham, en wie weet binnenkort dus van mijn boek (ik geniet er in ieder geval van dat het naar de drukker is!)