Special 32: Hacken!

Deze special gaat over hacken! Specifiek een paar hacks om mijn (Kobo) ereader beter te maken. Wil jij ook meer en handiger lezen op je Kobo? Dan heeft deze special een paar praktische tips voor je! Geen zin in de intro? Spring meteen naar de handige tips:

• epubs naar de Kobo zonder kabel
• aantekeningen sideloaden en syncen
• aantekeningen maken in Instapaper
• handgeschreven aantekeningen exporteren

Hacken?

Hacken betekent nu voor de meeste mensen vooral inbreken in andermans computer, maar voor computermensen heeft het een veel bredere betekenis; het betekent dingen verbeteren (bijv. life hacken) vaak op onconventionele wijze, maar het kan ook gewoon programmeren betekenen.

Het soort hacken waar deze special over gaat is vooral de middelste soort, want we zijn allemaal een beetje de vaardigheid aan het verliezen om de digitale wereld naar onze eigen hand te zetten. Computersystemen zijn zo gepolijst en niet aanpasbaar, als je iets wilt dat niet al voorgeprogrammeerd is, dan heb je pech. Dat geldt zelfs voor mensen die zelf kunnen programmeren, ik vroeg een keer bij een lezing aan een zaal vol informatica docenten wie er een eigen app draaide en dat wat er maar eentje (en die moest toegeven dat dat op zijn oude iPhone was omdat die makkelijker te jailbreaken was dan de nieuwere modellen). Daarom denk ik ook niet dat vibecoden zo snel een echte vlucht gaat nemen, een beetje code genereren kan zo’n model vast best prima, maar ga jij je app nu maar eens op je iPhone zetten, dat is andere koek (helaas).

Bovendien vergt hacken een bepaalde mindset, je moet namelijk steeds denken: waarom is dit eigenlijk zo, en kan dat ook anders? Dat is niet moeilijk, dat kan iedereen, maar gestroomlijnde apps hebben het ons allemaal afgeleerd. Ook programmeurs of andere mensen die echt handig zijn met computers. Die gebruiken ook DuoLingo, Google Maps, en zelfs voor simpele note taking tooltjes pakken ze/we “gewoon” wat uit de appstore in plaats van zelf iets te maken. Gek toch? Tijd om meer het heft in eigen hand te nemen, dus hier een paar handige tips om de hacker in je los te maken!

Stuur epubs naar de ereader

Stel je voor dat je epubs hebt, waar geen DRM meer op zit [[1]]. Dat kan, er zijn zijn online verkopers waar je een epub krijgt die je gewoon kan delen, bijvoorbeeld Bookchoice. Ik ben er een tijdje lid van geweest en het is best leuk om niet te te veel te hoeven kiezen wat je gaat lezen. Die epubs hebben dan wel een watermerk, dus als je ze dan toch deelt staat jouw naam erin, dat verhindert mensen waarschijnlijk wel van ze zomaar online delen. Dat is ook meteen een fijne herinnering dat epubs niet beveiligd hoeven te zijn, dat we ook in een wereld hadden kunnen leven waarin digitale boeken niet technisch beveiligd met een systeem dat je van de Nederlandse wet niet mag omzeilen:

Degene, die doeltreffende technische voorzieningen omzeilt en dat weet of redelijkerwijs behoort te weten, handelt onrechtmatig.

Nu kan je natuurlijk beargumenteren dat die beveiliging ter bescherming van auteurs is, maar veel meer natuurlijk is het ter bescherming van de online boekverkopers, die willen niet dat je je boeken te makkelijk kan delen. Maar dat geeft ze heel veel macht. In de woorden van Cory Doctorow:

It's obscene madness to say that the company that sells you a book in any form would arrogate to itself the right to decide how you read or listen to.

Je staat er misschien niet bij stil, maar dat systeem betekent ook dat Bol of Amazon op ieder moment kan besluiten om boeken van jouw ereader af te halen. Is jouw boek te feministisch, zitten er te veel woeste seksscenes is of leggen ze in iets te veel detail uit hoe je in opstand moet komen tegen een fascistisch regime? Weg ermee! En dan ben je ook je aantekeningen kwijt als je die erin had staan (over het opslaan van je aantekeningen ook later meer).

Dus als je DRM-vrije ebooks hebt—niet dus door ze uit je Bol.com bookshelf te halen [[2]] en dan te kraken (want dat zou niet mogen!)—maar op andere wijze verkregen, hoe krijg je die dan makkelijk op je ereader? Dat kan meestal met een kabeltje, maar dat is gedoe, dat kabeltje ligt nooit in de buurt. Heeft je ereader een browser? Dan kan je met dit handige tooltje ook files overzetten.

[[1]]: DRM is een soort encryptie waardoor je een bestand niet zomaar kan openen zonder toestemming, en dat zorgt ervoor dat je ze niet kan doorsturen naar iemand anders.

[[2]]: Bij Amazon kan downloaden sinds vorig jaar helemaal niet meer. Toen heb ik ze uit een soort protest allemaal gedownload en ben ik in een rabbit hole geraakt van alles zelf willen regelen.

Aantekeningen syncen en sideloaden

Als je zoals ik veel non-fictie leest, dan maak je misschien ook aantekeningen. Om die te syncen gebruik ik dan wel weer een betaalde tool, genaamd ReadWise. Als je boeken koopt via Kobo komen je aantekeningen daar automatisch is, en het heeft ook een aantal leuke features, je kan bijvoorbeeld jezelf overhoren, of iedere week of maand een paar random of thematische highlights toegemaild krijgen. En heel belangrijk, je kan gemakkelijk al je aantekeningen exporteren naar ongeveer alles wat je maar kan bedenken: Obsidian, EverNote, Notion, of een CSV file. Geen vendor lockin dus. Ik vind het sowieso al een aanrader.

Alleen... als je nou toevallig eigen epubjes hebt, dan komen je aantekeningen niet automatisch door, die moet je dan sideloaden; inladen om officiele manieren heen. Dat is niet illegaal. Daarvoor kan je dan weer een cool (en gratis) toolje October gebruiken. Alleen het opstarten is al leuk :)

Aantekeningen maken in Instapaper

Nog al een fijne feature van de Kobo, je kan online artikelen syncen via InstaPaper. Echt kudos voor de Kobo-makers, want dit werkte voorheen via Pocket en toen Mozilla daar vrij plotseling mee ophield, hebben ze ze het vlot aangepast. Ook weer een heel goed voorbeeld van een reden om zelf je eigen data te beheren en dingen uit te cloud te exporteren, want zelfs grote organisaties als Mozilla die in naam voor een open internet zijn, halen zo maar een fijne tool betaalde, en vrij simpele tool offline.

Heel leuk dus InstaPaper op de Kobo, maar... In de viewer in de browser kan je teksten highlighten (die je dan ook weer via ReadWise kan syncen) maar dat kan op de Kobo (nog?) niet.

Wil je dat toch? Dan moet je echt wat hackwerk verrichten, maar het kan wel. Je moet dan op en Kobo een tooltje installeren, genaamd NickelMenu. Deze site legt ui hoe je het erop krijgt. Als je NickelMenu geladen hebt, kan je aan het configuratiebestand deze code toevoegen [[3]] :

# Opslaan selectie menu_item : selection_search : Opslaan : cmd_output : 500 : quiet : echo "$(date '+%d.%m.%y %H:%M') {1||$}" >> /mnt/onboard/.adds/nm/.InstapaperNotes.txt chain_success : dbg_toast : Selectie opgeslagen

Als je dat hebt opgeslagen, kan je je aantekeningen met een kabeltje van de Kobo halen (te vinden op bovenstaande locatie, wel eerst verborgen mappen zichtbaar maken). Het is niet helemaal perfect, je krijgt alleen de tekst van de highlight te zien, en zonder link naar het originele stuk. Ik highlight als hack steeds eerst even titel en auteur, dan kan je het later wel weer vinden (en je moet de highlight zelf ook weer aan ReadWise toevoegen).

[[3]]: Ik vond die code op deze Reddit pagina maar het antwoord is inmiddels verwijderd. Misschien op verzoek van Kobo? Geen idee!

Handgeschreven aantekeningen exporteren

Okee, nu komen we in de nog esoterischere features van de Kobo, ik heb namelijk een Kobo Libra met een pennetje, en daarmee kan je heerlijk in boeken krabbelen. Love it. Maar... Die aantekeningen kan je ook niet exporteren. Maar ook daar is een handig tooltje voor, die de aantekeningen op de gescreenshotte bladzijdes plakt. Helaas alleen de pagina's met aantekeningen, de andere pagina's zijn voor de tool niet toegankelijk (anders zou je vermoedelijk te makkelijk het hele boek kunnen exporteren). Als je heel graag zou willen, zou je natuurlijk op iedere pagina een krasje kunnen zetten en dan kan je er wel bij, maar goed dat is wel een hoop werk.

Maar toch is dit al fijn, zo kan je dus jouw leessessie van een boek exporteren, een soort digitaal beduimelen. Want ook dat verliezen we natuurlijk in de digitale wereld; dat boeken worden doorgegeven met krabbels erin. Ik las een tijd terug een boek van Ellen Dissanyake, en ik vond het frappant dat ze in haar boek over kunst als expressie Dewey niet aanhaalde met Art as Experience. Ik bladerde naar de index van het (papieren) boek en wat zag ik daar?

Hoe mooi toch dat je je dan verbonden voelt met een andere lezer, iemand die je nooit hebt ontmoet en die nooit zal weten dan een ander het zich ook afvroeg!

Bovendien zijn gelezen en bekrabbelde boeken een bron van kennis! Ze geven inzicht in wat bekende wetenschappers of schrijvers moeten hebben gelezen, en wat ze ervan vonden. Over alle wetenschappers en schrijven van nu zullen we zoveel minder weten dan een generatie terug, omdat al hun aantekeningen in clouds staan die tegen de tijd dat ze ertoe doen, allang vergeten en gedeletet zullen zijn.

Nog een kleine bonustip, moet je voor het een of het ander een app installeren en heb je daar totaal geen zin in? Met een beetje gepriegel zet je 'm om naar een website!

Geniet van je boterham en van de laatste vakantieweek als je net zoals ik in regio Noord woont en over een week en een dag alweer naar school moet (mag?)!